Ülkemiz demiryollarının toplam anahat uzunluğu 8697 km.dir. Nüfusları ülkemizin nüfusuyla yaklaşık aynı düzeyde olan İtalya’nın hat uzunluğu 16.288, İngiltere’nin 17.052 km. ve Fransa’nın ise 29.269 km.dir.
Halbuki yüzölçümümüz bu ülkelerin sırasıyla 2.6 ; 3.2 ve 1.4 katıdır. Nüfus başına düşen demiryolu uzunluğumuz AB ülkelerinden daha düşüktür. 10.000 nüfus başına demiryolu uzunluğu AB ortalaması 5.1 iken ülkemiz değeri 1.22 dir. Kilometre kare başına demiryolu uzunluğumuz da AB ülkelerinden az olup, ortalamanın 1/5’i kadardır.
Bununla paralel olarak; demiryolu taşıtları imalat ve onarımında faaliyet gösteren ana üreticiler (TÜLOMSAŞ,TÜVASAŞ ve TÜDEMSAŞ) halihazırda Irak’a sattığı az sayıdaki demiryolu aracı hariç sadece TCDD taleplerini karşılayabilir durumdadır.
Bu sektörde üretim yapan diğer dünya üreticilerinden bazıları ALSTOM, ANSALDOBREDA, BOMBARDIER, CAF, HİTACHİ, KAWASAKİ, KOLZAM, PESA, RER RİGA,ROTEM, SİEMENS, TALGO, STADLER, ZTNK POZNAN, EMD, GE, VOSSLOH, MHI,TUKYU CAR, KİNKİ SHARYO’dur. Bu üreticilerden gerek AB gerekse de Dünya’da söz sahibi olanlarla ilgili kısa bilgi alfabetik sıraya göre aşağıda verilmiştir.

 

ALSTOM, GEC Alsthom adı altında Büyük Britanya’da GEC ve Fransa’da Alcatel Alsthom şirketlerinin bir yan kuruluşu olarak ortaya çıkmıştır.

1998 yılından beri ALSTOM bağımsız bir işletme olup, faaliyet alanı; enerji üretimi ve tedariki, tersanecilik ve demiryolu araçları ve buna ilaveten demiryolu alt yapısını kapsamaktadır.

Demiryolu teknolojisinin ait olduğu ALSTOM ulaştırma bölümünde güncel olarak 60 değişik ülkede yaklaşık toplam 28.500 kişi çalışmaktadır.

Şirket cirosunun yaklaşık 1/4’ lük kısmı ulaştırma alanından elde edilmektedir. Araçlar otuzun üzerinde sanayi işletmesinde imal edilmektedir. Son olarak bu konu üzerinde 5 milyar Euro’luk bir ciroya ulaşılmıştır.

Avrupa pazarı burada 2/3’ lük payı ile genel cironun büyük farkla önde gelen kısmını oluşturmaktadır. ALSTOM için diğer önemli pazarlar Amerika ve Pasifik Okyanusu’nun Asya kısmı olup bunların her birinde cironun 1/5’ lik kısmı elde edilmektedir.

ALSTOM ’un ürün talebi demiryolu araç pazarının tamamını kapsamaktadır. Elektrik ve dizelle çalışan tren setlerinin yanı sıra yük vagonları, uzak mesafe yolcu taşıma trenleri, tramvay ve hafif raylı şehir araçları ve ayrıca metro araçlarının yanı sıra elektrik ve dizellokomotifler imal edilen diğer ürünleridir.

 

Ansaldo Breda demiryolu araçları ve otobüsleri imalatçısı olan Breda Costruzioni Şirketi’nin Finmaccanica Grubu tarafından devir alınmasından sonra ortaya çıkmıştır. Bu grup işletmeyi şirketin araç bölümü olan Ansaldo Transporti ile birleştirmiştir. Ansaldo Bredanın yanı sıra Ansaldo Signal ve Ansaldo Transporti Sistema Ferroviari bugün Finmaccanica Grubu’nun ulaştırma bölümüne dahildirler. Bunun yanı sıra Finmaccanica Grubu diğerlerinin yanı sıra uçak, helikopter, uydu, roket sistemleri, radar tesisleri ve elektrik

santralleri imal etmektedir. Bu grubun hisseleri İtalyan Devleti’nin elindedir. Ansaldo Breda bölgesel ve uzak taşımacılığın yanısıra şehir içi taşımacılığı, demiryolu araçlarının tasarımı ve imalatı alanında faaliyet göstermektedir.

Ansaldo Breda’nın satış yaptığı ana pazar İtalya olmakla birlikte 1990’lı yılların ortalarından beri şirket diğer pazarlara da girme başarısını göstermiştir. Bu konuda ana ağırlık

noktası Avrupa’nın diğer kesimi ve özellikle İskandinav ülkeleridir.

 

BOMBARDIER dünya çapında raylı taşımacılık tekniği ve bununla bağlantılı hizmet

konusunda önde gelen şirketlerdendir. Montreal merkezli Kanada holdinginin diğer faaliyet

alanları ise; uçak yapımı, tatil araçları ve sermaye hizmet sektörüdür.

Adtranz’ın Daimler Chrysler tarafından 2000 yılında devralınmasından beri

BOMBARDIER demiryolu araçları imalatı sektöründe bugüne kadar mevcut olan vagon

imalatındaki eksperlik alanı ve mekanik modüllerin imalatı yanında elektro teknik alanda da

uzman hale gelmiştir. Bu üstlenilme ile birlikte BOMBARDIER dünya üzerinde demiryolu

tekniğinde özellikle de tren setlerinde lider duruma gelmiştir.

BOMBARDIER TRANSPORTATION Şirketi’nin ürün portföyü içerisinde yakın

mesafe, şehir içi ve uzak mesafe yolcu taşımacılığının yanısıra araçların kapsamlı olarak

modernleştirilmesi, işletme ve bakım sektöründe kapsamlı servis de bulunmaktadır.

Ürün portföyünde metrolar, şehir içi raylı taşımacılık araçları, tramvay, tek ve çift katlı

EMU ve DMU trenler, yolcu vagonları, hızlı trenler, elektrikli ve dizel lokomotifler

bulunmaktadır. Bunun haricinde BOMBARDIER TRANSPORTATION demiryolu toplu

sistemleri, yüksek yolcu kapasiteli şehir içi taşımacılık sistemleri, tam otomatik people-mover

sistemleri, tahrik ve kumanda tekniği, demiryolu kumanda sistemi, döndürme yerleri ve yük

vagonları sunmaktadır. BOMBARDIER, Kuzey Amerika’daki vatanında temsil edilmekle

beraber imalatının büyük kısmı ve cirosu Avrupa’dadır.

1917 yılında kurulmuş olan İspanyol firması Costrucciones Y Auxiliar De Ferrocarril

(CAF) demiryolu araçları alanında 100 yılı aşkın bir geçmişi bulunan en eski ve en büyük

demiryolu araçları üreticisidir ve CAF’ın trenleri dünyada 20 ülkede çalışmaktadır.

Halihazırda yaklaşık 3.500 kişilik bir işgücü olan CAF’ın, İspanya’da toplam 900.000

metrekareyi aşan yüzey alanına sahip üç fabrikası vardır (Beasain, Zaragoza ve Irun) ve

dördüncüsü (Linares) 2006 yılında tamamlanacaktır.

CAF grubunun Ispanya dışındaki yan kuruluşları CAF Amerika, CAF İngiltere, CAF

İtalya, CAF Meksika, CAF Arjantin ve CAF Brezilya olup, ayrıca Amerika ve Meksika’da iki

demiryolu aracı fabrikası ile Arjantin, Brezilya, İngiltere ve İtalya’da muhtelif demiryolu

aracı bakım tesisleri de vardır.

CAF önde gelen bütün dizel veya elektrikli cer veya diğer araç alt sistem imalatçıları ile

çalışmış olup, sistem entegrasyonu konusunda çok tecrübelidir.

 

1922 yılında kurulan ve ana faaliyeti dizel yük ve yolcu lokomotifi, elektrik jeneratörü,

çeşitli deniz taşıtları için güç üniteleri üretmek olan EMD firması, 80 yılı aşkın bir süredir

faaliyetlerini sürdürmektedir.

LaGarange’de bulunan fabrika mühendislik faaliyetleri ile başta dizel motor, alternatör

ve elektronik kontrol sistemleri olmak üzere çeşitli parçaların üretimi yapılmaktadır.

Lokomotif montajı ise London-Kanada’da bulunan fabrika’da yapılmaktadır.

EMD’nin fabrikasında bugüne kadar yetmişbinden fazla dizel motor üretilmiştir. Halen

ağırlıklı olarak 645 ve 710 serisi dizel motorlar üretilmektedir. EMD tarafından müşteri

taleplerine bağlı olarak değişik modellerde lokomotif üretilmektedir. Halen ağırlıklı olarak

Kuzey Amerika için AC tahrikli SD 70 Ace ve DC tahrikli SD 70 M-2 tipi lokomotifler ile

Avrupa Ülkeleri için JT42 CWR tipi lokomotifler üretilmektedir. Bugüne kadar üretilen

lokomotifler yüzden fazla ülkede servis yapmaktadır.

 

Japon elektronik holdingi HITACHI 1910 yılında kurulmuştur. Bugün HITACHI

ürünleri enerji ve ulaştırma alanında olduğu gibi, aynı zamanda kimya, tesis imalatı,

telekomünikasyon ve tüketici elektronik aletleri gibi bir çok alanda kullanılmaktadır.

Bu ürünler 1.000’ den fazla firma tarafından Japonya içerisinde ve dışında HITACHI

Ltd. Tokyo’ya ait firmalar tarafından geliştirilmekte ve üretilmektedirler.

HITACHI, EMU imalatında 65 yılı aşan deneyimi ile güçlü mali performansı ve kalite,

zamanında teslimat ve güvenilirlikle desteklenen zor kazanılmış itibarıyla gerçek bir global

şirkettir. Özellikle elektrikli tren seti, monoray ve yüksek hızlı tren konusunda deneyimlidir.

1990’lı yılların sonuna doğru Kore ekonomisinin yeniden yapılandırılmasının sonucu

olarak Temmuz 1999 tarihinde üç holding Hyundai, Dae-woo ve Hanjin’in yürüttükleri

demiryolu araç işleri birleştirilmiştir.

Yeni şirket ilk olarak KOROS (Korea Rolling Stock Corporation) olarak adlandırılmış

ve Ocak 2002 tarihinde isim ROTEM olarak değiştirilmiştir.

Pazarlama işleri için ana holding “Rotem Company – Hyundai&Kia Motors Group” adı

altında çalışmaktadır. ROTEM kapalı Kore pazarında en büyük demiryolu sanayiidir. Güncel

olarak 3.800 çalışanı mevcut olup, bunlar genellikle iki işletme Changwon ve Uiwang’ da ve

ayrıca araştırma merkezleri Uiwang ve Yongin merkezlerinde çalışmaktadır.

Yukarıda da değinildiği üzere ROTEM’in Kore’deki üretim tesisleri;

1) Seul yakınındaki Uiwang şehrinde yerleşik Uiwang Tesisi ile AR-GE Merkezi,

2) Kore Yarımadası’nın güneydoğusundaki Masan Limanı yakınındaki Changwon’da

kurulu Changwon tesisidir.

 

SIEMENS tüm dünya üzerinde faaliyet gösteren ve ana merkezi Münih şehrinde olan

bir elektronik ve teknoloji holdingidir.

SIEMENS çeşitli sanayi dallarında ürünler üretmekte olup, ulaştırma sistemleri yanında

özellikle telekomünikasyon, bilgisayar, ev aletleri, otomasyon tekniği konusunda

uzmanlaşmıştır.

SIEMENS’in ulaştırma sistemleri alanındaki çalışanlarının sayısı tüm ekonomik

zorluklara rağmen dünya üzerindeki işletmelerde 2003 yılında 17,700 kişiye yükselmiştir.

SIEMENS ulaştırma sistemleri 2002 – 2003 mali yılında cirosunu %7,6 artırarak 4,7

milyar Euro’ya yükseltmiştir. Bu cironun yarısından fazlası demiryolu araçları ile

gerçekleştirilmiştir.

SIEMENS ulaştırma sistemlerinin imalatının ağırlık noktası yaklaşık 15.000 kişinin

çalıştığı Avrupa’dır. SIEMENS ulaştırmanın elde ettiği cironun yaklaşık 1/3’lük bölümü

Almanya pazarında gerçekleştirilmiştir.

Ana merkez Erlanger’in yanı sıra tren setlerinin geliştirme ve imalat merkezleri Krefeld

ve Prag (vagon kasası ve montaj) ve ilaveten Nünberg (tahrik aksamı)’dir.