Çarşamba, Nisan 24, 2024

Başkalaşım (Metamorfoz) Nedir?

-

Metamorfoz, bir canlının fizyolojik ve anatomik yönden tamamen değişip, zamanla başka bir canlıya dönüşmesidir. Aslında başkalaşıma çok da yabancı değiliz, başkalaşımın en bilinen örneği tırtılın zamanla kelebeğe dönüşmesidir. Birçok böcek, kabuklu, yumuşakça ve derisidikenliler sınıfındaki canlı, başkalaşım geçirebilir.

Metamorfoz (Başkalaşım) canlılardaki hormonsal sistemler aracılığıyla gerçekleşir. Tırtıl ve benzeri yapıdaki başkalaşım geçiren böceklerde, beyinde bulunan bir bölge, belirli bir yaşa ulaştıktan sonra vücuttan gelen bir sinyalle uyarılır. Hemen ardından beyindeki bu bölgeden bir hormon salgılanır ve değişim başlamış olur. Bu hormonun bir diğer görevi, bazı böceklerde corpus allatum adlı vücut yapısını uyarmak. Bu organ, böceklerde ergenlik hormonu salgılanmasında rol oynar.

Kurbağalar da başkalaşıma uğrayan canlılardan bir tanesidir. Dünyaya geldiklerinde “iribaş” adı verilen balığa benzer bir yapıları vardır ve zamanla başkalaşıma uğrayıp bildiğimiz kurbağa formuna gelirler.

Başkalaşım Geçiren Böcekler Canlı Nüfusunun Yarısından Fazla!

Böcekler, hayvanlar aleminin yüzde 80-90’lık kısmını oluşturuyor. Bununla birlikte hayvan türlerinin yüzde 45-55’lik bir kısmı metamorfoza (Başkalaşım) uğrayan böceklerden meydana geliyor. Başkalaşım geçiren canlıların ilk ve son halleri farklı canlılar olarak gruplandırılır. Örneğin tırtıl, kelebeğe dönüşüyor olsa da bu iki canlı tamamen ayrı iki tür olarak değerlendirilir.

Başkalaşımın Evrimle Bir Bağlantısı Olabilir Mi?

Bazı bilim insanları metamorfoz olayının tamamen evrimsel baskıdan kaynaklandığı düşüncesinde. Açıklamaları ise şu şekilde: Birçok türde aynı cins canlılar benzer besinleri tüketir. Zaman zaman bu durum besin kıtlığına sebep olabilmektedir. Bu da metamorfoz adını verdiğimiz değişim sürecinin sebebi olarak kabul ediliyor. Canlılar, farklı bir beslenme alışkanlığı için evrimleşiyor. Tırtıllar yapraklarla beslenirken, koza evresinde ve kelebek olduğunda bitki nektarlarıyla beslenir.

Bu düşünceye göre, başkalaşım sayesinde canlıların yiyecek stokları kolay kolay bitme noktasına gelmez ve yaşam mücadeleleri çok daha rahat geçer.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Related Stories

Bilim İnsanlarının Ortak Özellikleri Nelerdir?

Bilim insanlarının ortak özellikleri nelerdir? Sorusunun cevabını kısaca, maddeler halinde “bilimin dokuz temel özelliğini” açıklayarak vermeye çalışacağız. Tarih boyunca yaşamış ve günümüz dünyasının oluşmasına,...

Bakterilerde Konjugasyon: Genel Bir Bakış

Konjugasyon Nedir? Bakterilerde konjugasyon kısaca, bir bakteri hücresinin genetik materyali başka bir bakteri hücresine aktarmasının bir yolu demektir. Bakteriyel konjugasyon yoluyla aktarılan genetik materyal, bakteri hücresinin kromozomlarında zaten mevcut olandan farklı genetik bilgi taşıyan...

Nikola Tesla ve Tesla Bobini

Nikola Tesla, elektrik ve manyetizma alanında büyük bir bilim insanıdır. Bu blog yazısında Tesla Bobini'nin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını inceliyoruz. Tesla Bobini, elektrik...

Kimyanın Babası Kimdir? Birden Çok Cevabı Var!

Kimyanın babası kimdir? İşte bu soruya verilebilecek cevaplar farklılık gösterir. Kime sorduğunuza bağlı olarak bu kişilerin her birinin bu ünvanın sahibi olarak kabul edilebileceğinin nedenlerine bir...

Fiziğin Babası Kimdir? Birden Çok Cevabı Var!

Fiziğin babası olarak anılan İngiliz fizikçi Sir Isaac Newton, modern bilimin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Fizik, matematik ve astronomi alanlarında yaptığı keşifler ve geliştirdiği...